Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

روش: در این پژوهش مداخلهای پنجاه و دو مادر کودک مبتلا به اختلال بیش فعالی نقص توجه به طور تـصادفی در دوگروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. محیط انجام پژوهش درمانگاه تخصصی و فوق تخصصی امام رضا (ع) و بیمارستان حافظ در شهر شیراز در سال 1391 بود . جهت سنجش سلامت روان و استرس از پرسشنامههای سلامت عمـومی و مقیـاس افـسردگی-اضطراب- استرس (DASS-21) استفاده شد که قبل، بلافاصله و یک ماه پس از مداخله توسط مادران تکمیـل شـد. مداخلـهطی 8 جلسه آموزش 90 دقیقه ای به صورت یک بار در هفته انجام شد.
یافته ها: تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرمافزار آماری SPSS v.16 و روش آنالیز واریانس اندازه هـ ای تکـراری جهت مقایسه درون گروهی و آزمون تی مستقل جهت مقایسه بین گروهی انجام شد. میانگین نمره استرس، اضطراب، افـسردگیو سلامت روان پیش از انجام مداخله در بین دو گروه تفاوت معناداری با هم نداشتند. پس از مداخلـه میـانگین نمـره اسـترس وسلامت روان بین دو گروه تفاوت معناداری را نشان داد. به طوری که میانگین نمره استرس در گروه آزمایش (32/4±29/12) به طور معناداری کمتر از گروه کنترل (69/3±77/14) بود. همچنین میانگین نمره سلامت روان در گروه آزمایش (56/10±50/20) به طور معناداری کمتر از گروه کنترل (60/12±70/33) بود. یک ماه پس از پایان مداخله تغییـر در میـانگین نمـرات اسـترس وسلامت روان همچنان برای گروه آزمایش ثابت باقی ماند. تغییر در میانگین نمرات اضطراب و افسردگی برای گـروه آزمـایش ازلحاظ آماری معنادار بود.
نتیجهگیری: یافتهها اثربخشی تأثیر آموزش مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتاری بـر سـلامت روان مـادران دارایفرزند مبتلا به اختلال بیش فعالی نقص توجه را تأیید می کند.

کلید واژه ها: اختلال بیش فعالی نقص توجه، سلامت روان، شناختی- رفتاری، مادران، مدیریت استرس

تاریخ دریافت: 11/5/1393 تاریخ پذیرش: 20/10/1393

مقدمه

بیش فعالی نقص توجه یکی از شایعترین اختلالاتروان پزشـکی کودکـان اسـت (3-1). علایـم اصـلی ایـن اختلال شامل بیش فعالی، نقص توجه و تکانشگری اسـت (2و3). این علایم بایستی 6 ماه به طول انجامد، با سـطح تحولی کودک تطابق نداشـته و پـیش از 7 سـالگی ظـاهرشده باشد (4و5). این اختلال در پسرها به نسبت 5 به 1 از دخترها شایع تر است (6).
یکی از عوامل مرتبط با ویژگیهای درونی خـانواده که می تواند سبب استرس والدین گردد مشکلات رفتاری- عاطفی کودکان است که یکی از شایع ترین این مشکلات، اختلال بیش فعالی نقص توجه مـی باشـد (7). اسـترس در خانواده به خصوص وقتی که مزمن باشد و در اوا یـل رشـد وجود داشته باشـد اثـرات مـضری روی سـلامت والـدین، کودکان و ارتباطات والد با کودک می گذارد (8).
اخـتلال بـیش فعـالی نقـص توجـه بـا اس ترس و ناسازگاری در خانواده در ارتباط است (9). توجـه و نظـارتوالدین بالاخص مادران از این کودکان می تواند یک منبـعتنیدگی محسوب شود (10). تماس های مکـرر والـدین بـامعلم کودک بیش فعال خود در ارتبـاط بـا بـدرفتاری وی،صحبت با والدین دیگر در مورد رفتـار کودکانـشان ، تـرکمحیط کار به منظور مراقبت از کودک بـیش فعـال خـود ونگرانی در موردآسیب رساندن کودک به خود فقط اندکی ازاسترس هایی است که به طور معمول توسـط والـدین ایـنکودکان گزارش می شود. مطالعات نیز نشان می دهنـد کـهمادران کودکان بیش فعـال میـزان بـالاتری از اسـترس رانسبت به مادران کودکان عادی گزارش می دهند (11).
کودکان مبتلا به اختلالات رفتاری بر سلامت روانوالدین خود تأثیر می گذارند (12). یافتهها نشان مـی دهنـدکه افسردگی مادر با مشکلات رفتاری کودکان ارتباط دارد (13). بـه عنـوان مثـال Suwanne و همکـاران میـزان افسردگی مادران کودکان بیش فعال را 62/30%، افسردگی متوســط و 4%، افــسردگی شــدید گــزارش کردنــد (14).
همچنین نحوه برخورد با مشکلات کودکان بیش فعال بـرسلامت روان والدین تأثیر منفی دارد (15).
برنامههای آموزشی در بهبود سـلامت روان والـدینکمک شا یانی می کند. شواهد بسیاری نشان مـی دهـد کـه تعاملات والد و کودک و به سبب آن سلامت روان والـدین و به خصوص مادران وقتی که کودک دارای اختلال بـیشفعالی نقص توجه تحت روش هـای مختلـف درمـان قـرار میگیرد بهبود مـی یابـد . Danforth و هم کـاران نـشان دادند روش های مختلـف درمـانی از جملـه دارو درمـانی و آموزش والدین، می توانند بر بهبـود سـلامت روان مـادران مؤثر باشند (16). از میان برنامـههـ ای آموزشـی، مـدیریتاسترس به شیوه شناختی رفتاری که براساس چهار مؤلفـهافزایش آگاهی، ارزیابی، منابع مقابلهای و عکس العملهای مقابلهای با استرس مـی باشـد ، مـیتوانـد شـیوه مـؤثر تر وپایدارتری در مواجهه با استرس و کاهش آن باشد. مداخله شناختی- رفتار ی در مدیریت استرس، فرد را با اسـترس و نوع مقابله با آن آشنا می کند و می توانـد بـا خنثـی کـردن برخی از تأثیرات استرسزاهـا و پاسـخ هـای اسـترس ، بـه عملکرد روان شناختی و فیزیولوژیک بهتر فرد کمک نماید.
ایـن مداخلـه مـی توانـد از طر یـق افـزایش حـس کنتـرل، خودکارآمـدی، عـزت نفـس، مقابلـه سـازگارانه و حمایـت اجتماعی، مؤثر باشد (17).
طبق نتایج تحقیقاتBlumenthal و همکـاران،استفاده از تک نیکهای مدیریت استرس باعث میشود کـه فرد بتواند با موقع یـت اسـترس زا بهتـر برخـورد کنـد و بـه کنترل بیشتر وضعیت جسمانی و روانی خویش دست یابـد و در نتیجه سلامت وی بهبود یابد (18).
با وجود تأثیر بدرفتاری کودکـان بـر سـلامت روان اعضای خانواده توجه کافی به برنامههای مداخلاتی جهـت بهبود سلامت روان خانواده کودکان با مـشکلات رفتـاری وجود ندارد (19). طبق تحقیقاتی که تاکنون به عمل آمـدهچنین پژوهشی با این شیوه رویکردی انجام نگردیده اسـتو یا بعضی تحقیقات پیگیری نداشت هاند، لذا پژوهش حاضـربا هدف تأثیر آموزش مدیریت استرس بـه شـیوه شـناختیرفتاری بـر سـلامت روان مـادران دارای فرزنـد مبـتلا بـهاختلال بیش فعالی نقص توجه انجام گردید.

روش مطالعه

1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

این پژوهش تجربـی بـرروی مـادران دارای فرزنـدمبتلا به اختلال بیش فعالی نقص توجه انجام شد. مـادراندر دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتنـد. جامعـه آمـاریپژوهش حاضر کلیه مادران کودکان مبتلا به اختلال بـیشفعــالی نقــص توجــه مراجعــه کننــده بــه درمانگــا ههــای
روان پزشکی و ابسته به دانـشگاه علـوم پزشـکی شـیراز درسال 1391 بود . حجم نمونه با توجه به نوع و هدف مطالعهو توسط مشاور آماری با اسـتفاده از خطـای 05/0 و تـوان80/0 برابر با 26 نفر در هر جمعیت تعیـین گردیـد. نمونـهموردنظر 52 نفر از مادران کودکان مبتلا به اخـتلال بـیشفعالی نقـص توجـه بودنـد کـه بـه روش نمونـهگیـری دردسترس انتخاب شده، به صورت تصادفی در دو گروه قـرارداده شدند . برنامـه مـدیریت اسـترس بـه شـیوه شـناختیرفتاری شامل هشت جلسه 90 دقیق های بود که در طول 8 هفته برگزار شد. در این پـژوهش افـراد شـرکت کننـده دربرنامه مدیریت استرس به شیوه شناختی رفتـاری در چهـارگروه مداخل های هفت یا هشت نفری که محتوای یکـسانیرا دریافت می کردند، قرار گرفتند.
جهت تنظیم طرح مداخله از مـدل شـناختی رفتـاریمدیریت استرس ارایه شده توسط آنتونی و همکاران (2010) و ســیدجواد آل محمــد و همکــاران (1390) کــه شــاملنیازسنجی از مادران کودکان بیش فعال، آموزش بـه مـادراندرباره اختلال بیش فعالی، شناخت اسـترس و تـأثیر ات آن و آموزش تکنیک آرامسازی بنسون، تفکرات منفی و تحریفاتشناختی، جایگزینی افکار منطقـی، مقابلـه کارآمـد و اجـرایپاسخ های مقابل های مؤثر، مدیریت خشم و جمع بندی مطالببود، استفاده شد. در طول جلسات جهـت حفـظ و نگهـداریتوجه مادران از وسـایل دیـداری کمکـی ماننـد پاورپوینـت،نمودار و تصاویر در ارتباط با کودکان بیش فعال استفاده شد.
جلسات به صورت سخنرانی، پرسش و پاسخ و بحث گروهیانجام گردید ، به این صورت که 30 دقیقه اول هر جلـسه بـهبیان خلاص های از جلـسه قبـل، انجـام تکنیـک آرمیـدگی وبررسی تکالیف خانگی اختصاص داده شـد. جلـسه بـا بیـانمطالب جدید، سـؤالا ت مـادران در ارتبـاط بـا ایـن مطالـب،صحبتهای آنان درباره موقعیتهایی پیش آمـده مـرتبط بـامطالب گفتـه شـده در طـول جلـسه و دادن تکـالیف جدیـدهمراه بود . در انتهای جلسات کتابچه آموزشی مربوط بـه آنجلسه به مادران داده می شد.
برنامه مدیریت استرس به شـیوه شـناختی رفتـاریتوسـط روان پرس تار و متخـصص روانپزش کی ک ودک و نوجوان هدایت می شد. در ایـن پـژوهش مـادرانی شـرکتداشتند که معیارهای ورود به مطالعه شامل کـسب حـداقلنمره برش (حداقل نمره برش17) پرسشنامه توانـاییهـ ا ومشکلات در مقیـاسهـای مـشکلات رفتـاری، مـشکلاتعاطفی، بیش فعالی، مشکلات با همـسالان، کـسب نمـرهافسردگی اضطراب استرس در محدوده متوسـط تـا بـسیارشدید، دارای فرزند بیش فعال در سنین 6 تا 12 سال، فاقدبیماریهای روانی (با توجـه بـه فـرم خودگزارشـی) را داراباشند. معیارهای خروج از مطالعه شـامل عـدم تمایـل بـهادامه شرکت در مطالعه (مانند تکمیل پرسشنامه به صورتناقص)، دریافـت مـداخلات آموزشـی مـشابه قبـل از ایـنمطالعه (دریافت مداخلات آموزشی مشابه در هر زمان قبلاز پژوهش ) و وجود بیماری های روانی یا جسمی در یکی از اعـضای خـانواده کـه از دنبـال کـردن تمرینـات در خانـه جلوگیری کند . از مجموع مادران کودکان بـیش فعـال کـهپرسشنامهها را تکمیل کردند، 4 نفر (2 نفر از گروه آزمایش و 2 نفر از گروه کنترل) قبل از اتمـام مداخلـه بـه دلایلـیغیرمرتبط با پژوهش از مطالعه خارج شدند.
جهت گروه کنتـرل هـیچ گونـه مداخلـهای صـورتنپذیرفت.
این پـژوهش تحـت نظـر موافقـت کمیتـه اخـلاقدانشگاه علوم پزشکی شیراز انجام گرفـت. اجـازه کتبـی ازمادران گرفته شد. تمام شرکت کنندگان در مورد هـدف ازمطالعه و کنارهگیری از مطالعه در هر زمـان کـه نخواهنـدمطلع گردیدنـد و بـه آنهـا اطمینـان داده شـد کـه تمـاماطلاعات شخصی محرمانه باقی می ماند.
ابزارهای جمع آوری اطلاعات

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

در این پـژوهش از مقیـاس توانـاییهـ ا و مـشکلات،مقیاس افسردگی -اضطراب-اسـترس و پرسـشنامه سـلامتعمومی جهت جمعآوری اطلاعات استفاده گردیـد. اطلاعـاتدموگرافیک جم عآوری شده شامل سن و جنس کودک، سـن،شغل و سطح تحصیلات مادر، تعداد خـواهر و بـرادر، ترتیـبتولد و سابقه بیماری جسمی یا روانی در خانواده بود.
1268732239263

Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

فرم گزارش والدین پرسشنامه تواناییها و مشکلاتتوسط گودمن در سال 1997 در انگلستان طراحی و شامل5 زیر مقیاس است : مشکلات رفتاری، مـشکلات عـاطفی،بیش فعالی ، مشکلات با همسالان و رفتار موافق جامعه. ازاین 5 زیرمقیـاس چهـار زیرمقیـاس مـرتبط بـا مـشکلات(مــشکلات رفتــاری، مــشکلات عــاطفی، بــیش فعــالی،مشکلات با همسالان) و یک مقیاس توانایی (رفتار موافق جامعه) است. هر کدام از این زیرمقیاس ها شامل 5 مـاده ونمره کامل مشکلات حاصل جمع نمرات چهار زیر مقیـاسبه جـز رفتـار موافـق جامعـه اسـت. هـر سـؤال 3 گزینـه(نادرست، گاهی اوقات درسـت، کـاملاً درسـت) را شـاملمی شود. در مطالعه غنیزاده و همکاران که در شیراز انجامگرفته است، اعتبار (حـساسیت و ویژگـی) ایـن پرسـشنامهپس از تجزیه و تحلیل نتایج به ترتیـب برابـر 90% و 67% به دست آمده است. ضریب پایایی فرم گزارش والدین اینپرسشنامه نیز با استفاده از ضریب آلفای کرونباخ 73/0 بـهدست آمده کـه در سـطح 95/0% معنـاداری اسـت. نقطـهبرش این پرسشنامه 17 می باشد (20و21).
مقیاس افسردگی -اضطراب-استرس توسط لاویبوندو لاویبوند (1995) در دو فرم 42 سؤالی و فرم کوتاه شـدهآن که 21 سؤال ی میباشد، طراحی شده است. کـاربرد ایـنمقیاس، اندازهگیری نشان ههای اصلی افسردگی، اضطراب و استرس است . نمره دهی این پرسـشنامه بـه روش لیکـرت میباشد یعنی گزینه الف نمره صفر، گزینه ب نمـره یـک،گزینـه ج نم ره 2 و گزین ه د نمـره 3 م ی گی رد. در ای ن پژوهش از فرم کوتاه شده این مقیاس استفاده شـده اسـتکه نمره نهایی هر یک از خرده مقیاسها باید 2 برابر شود.
روایی و اعتبار این پرسـشنامه در ایـران توسـط سـامانی وجوکار مورد بررسی قرار گرفته است که اعتبار بازآزمـایی رابرای مقیاس افسردگی، اضطراب و تنیدگی به ترتیب برابـر80/0، 76/0 و 77/0 و آلفـای کرونب اخ را بـرای مقی اسافسردگی، اضطراب و تنیدگی به ترتیب برابر 81/0 ، 74/0 و 78/0 گزارش نموده اند (22).
شدت هر یک از خرده مقیاس ها
استرس اضطراب افسردگی شدت
0 -14 0-7 0-9 عادی
15 -18 8-9 10 -12 خفیف
19 -25 10 -14 14 -20 متوسط
26 -33 15 -19 21-27 شدید
33 20 28 بسیار شدید

پرســشنامه ســلامت عمــومی 28 ســؤالی توســط گلدبرگ (1972) ابداع شده کـه از 4 مقیـاس (افـسردگی،اضـطراب و احـساس آشـفتگی روانشـناختی، اخـتلال در کارکرد اجتماعی و علایم شبه جسمی) تشکیل شده است.
نمرهگذاری این پرسشنامه به روش لیکرت می باشد که بـهصورت (0-1-2-3) است یعنـی گزینـه الـف نمـره صـفر،گزینه ب نمره یک، گزینـه ج نمـره 2 و گزینـه د نمـره 3 می گیرد، با این روش حداکثر نمره آزمودنی 84 خواهد شد.
در این پژوهش از روش نمرهگذاری لیکرت اسـتفاده شـدهاست. نمره برش براساس روش نمرهگذاری لیکـرت برابـربا 23 گزارش شد. در مطالعه یعقوبی، اعتبـار (حـس اسیت وویژگی) این پرسشنامه پس از تجزیـه و تحلیـل نتـایج بـهترتیب برابر 5/86% و 82% به دست آمـده اسـت. ضـریبپایایی این پرسشنامه نیز بـا اسـتفاده از روش بازآزمـایی وآلفای کرونباخ برابر با 88/0 به دست آمـده کـه در سـطح
99% معناداری است (23).
تجزیه و تحلیل آماری
فرایند تجزیه و تحلیل دادهها با استفاده از نرم افـزارSPSS v.16 انجام گرفت. ویژگی های جمعیت شـناختیدر دو گـروه بـا اسـتفاده از آزمـون مجـذور کـای مقایـسهگردیدند. قبل از انجام تحلیل آماری نرمال بودن دادههـ ا ازطریق آزمون کلموگروف- اسمیرنوف مـورد بررسـی قـرارگرفت. از آنجا که هیچ یک از متغیرهـا انحرافـی از توزیـعنرمال نداشتند، آزمونهای پارامتری جهت تحلیـل دادههـ ا انتخاب شدند . جهت مقایسه درون گروهـی از روش آنـالیز واریانس اندازههای تکـراری تـک نمونـهای اسـتفاده شـد.
جهت مقایسه بین گروهی نیز از آزمون تی مستقل اسـتفادهگردید. همگن بودن واریانس بـا اسـتفاده از آزمـون لـوین مورد بررسی و تأیید قرار گرفت.

یافتهها
از مجمــوع مــادران کودکــان بــیش فعــال کــهپرسشنامهها را تکمیل کردند، 4 نفر (2 نفر از گروه آزمایش و 2 نفر از گروه کنترل) قبل از اتمـام مداخلـه بـه دلایلـیغیرمرتبط با پژوهش از مطالعه خارج شدند. در هر دو گروهاز نظـر ویژگـ یهـای جمعیـت شـناختی تفـاوت معنـاداری مشاهده نـشد. میـانگین سـن کودکـان در گـروه آزمـایش61/1±85/8 و گروه کنترل 60/1±03/9 بود (905/0=p). میانگین سن مادران نیز در گروه آزمایش 00/7±51/33 و گ روه کنتـرل 67/5±59/34 تف ا وت معن اداری نداشـتند (806/0=p). بیـشتر مـادران تحـصیلات در سـطح دیـپلم داشتند. از مجموع 52 کودک 5/76% پسر بودنـد. اکثریـتمادران در هر دو گروه خانه دار بودند. هیچ یـک از مـادرانسابقه بیماری جسمی یا روانی خاصی نداشتند.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

میانگین نمرات استرس و سلامت روان در دو گروهآزمایش و کنترل به ترتیب در شکلهای 1و2 نمایش دادهشــده انــد. همچنــین میــا نگین نمــرات ســلامت روان وافسردگی- اضطراب-استرس قبل از مداخله، بلافاصله بعداز مداخله و 1 ماه پس از مداخله در جدول شماره 1 نـشانداده شده است.
1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

مقایسه میـانگین نمـرات متغیرهـا (سـلامت روان،اضطراب، افسردگی، استرس) در زمان قبل از مداخله هـیچتفاوت معناداری را بین دو گروه نشان نداد. مقایـسه نتـایجبه دست آمده پس از اتمام برنامه مدیریت استرس به شیوهشناختی رفتاری تفاوت آماری معناداری را بین دو گـروه درحیطههای سلامت روان و استرس بلافاصله بعد از مداخلهنسبت به قبل از مداخله نشان داد. کاهش در میانگین نمرهاسترس و تغییر در نمـره سـلامت روان فقـط بـرای گـروهآزمایش بود . به طوری که نتایج آزمون تـی مـستقل نـشانداد که میانگین نمره استرس در گـروه آزمـایش بلافاصـلهبعد از مداخله (32/4±29/12) نسبت به قبل از آن (1p) ومیانگین نمره سلامت روان در گروه آزمایش بلافاصله بعـداز مداخله (56/10±50/20) نسبت بـه قبـل از آن (2p) ازلحاظ آماری معنادار بود (009/0=2p1=0/000 ، p).
یک ماه بعد از پایان مداخله تغییر در میانگین نمـره استرس و سلامت روان همچنان برای گروه آزمایش بـاقیماند و نتایج آزمـون تـی مـستقل بـرای میـانگین اسـترس (39/4±34/11)، (009/0=p) و میـ انگین سـ لامت روان
(43/9±73/21)، (004/0=p) بود.
میانگین نمـرات اضـطراب (1p) و افـسردگی (2p) برای گروه آزمایش تنها در یک ماه بعد از مداخلـه نـسبتبه قبل از آن از لحاظ آمـاری معنـا دار بـود (005/0=1p و008/0=2p).
جهت مقایسه درون گروهی از روش آنالیز واریانس اندازههای تکراری تـک نمونـهای اسـتفاده شـد. در گـروهآزمایش در طـول زمـان متغیر هـای اسـترس افـسردگی وسـلامت روان از لحـاظ آمـاری معنـا دار بودنـد کـه متغیـراسترس در بلافاصله بعد از مداخلـه نـسبت بـه قبـل از آن (1p) و یک ماه پس از پایان مداخله نسبت بـه قبـل از آن
(2p1=0/006 ، p2<0/001) (p)، متغیر افسردگی تنها دریک ماه بعد از مداخله نسبت بـه قبـل از آن (004/0=p) و متغیر سلامت روان در بلافاصله بعد از مطالعـه نـسبت بـهقبل از آن (1p) و یک ماه پس از پایان مداخله نـسبت بـهقبـــل از آن (2p1<0/001 ، p2<0/001) (p) نتـــایج از لحاظ آماری معنـا دار بودنـد. در گـروه کنتـرل تغییـرات درطول زمان از لحاظ آماری معنادار نبود.
جدول 1- میانگین نمرات افسردگی- اضطراب – استرس و سلامت روان در مادران کودکان بیش فعال و کنترل مراجعه کننده به درمانگاه تخصصی وفوق تخصصی امام رضا (ع) در سال 1391
p-value گروه کنترل گروه آزمایش زمان متغیرها
0/111
<0/001
<0/001 13/66±3/90
14/77±3/69
14/33±3/66 15/23±3/36
12/29±4/32
11/34±4/39 قبل از مداخله
بلافاصله بعد از مداخله یک ماه بعد از مداخله استرس
0/483
0/417
0/008 11/11±4/22
12/25±3/98
12/35±3/88 10/22±4/97
10/33±4/72
8/29±4/47 قبل از مداخله
بلافاصله بعد از مداخله یک ماه بعد از مداخله افسردگی
0/567
0/205
0/005 8/88±5/56
10/37±5/00

11/29±4/25 8/14±3/69
7/74±4/51
6/59±4/27 قبل از مداخله
بلافاصله بعد از مداخله یک ماه بعد از مداخله اضطراب
0/474
0/009
0/004 37/66±14/64
33/70±12/60
37/03±11/73 34/42±13/22
20/50±10/56
21/73±9/43 قبل از مداخله
بلافاصله بعد از مداخله یک ماه بعد از مداخله سلامت روان

1268732239263Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

Downloaded from jne.ir at 10:38 +0330 on Wednesday October 11th 2017

شکل 1- میانگین نمرات استرس در گروه های آزمایش و کنترل قبل، بلافاصله و یک ماه بعد از مداخله
11
12
13
14
15
16
٠
١
٢
آزمایش
کنترل


پاسخ دهید